De waarde van een mensenleven

De waarde van een mensenleven

, door GoedkoopsteZorgverzekering.nl

De waarde van een mensenleven ligt tussen de 2,6 en 5,6 miljoen. Althans, volgens ‘Value of the Statistical Life Year’ (VOSL), waarbij men het aantal gewonnen mensenlevens tegenover de kosten van verkeersverbeteringen stelt. Geld dit bedrag ook in de zorg? En wat denk jij van deze waardering? Mag aan een mensenleven een prijskaartje hangen?

Regelmatig is er ophef over medicijnen die te duur worden en dus uit het basispakket voor verzekerden worden gehouden of gehaald. Zo besloot het Zorginstituut vorige week nog dat bepaalde medicijnen tegen kanker te duur waren om aan het basispakket toe te voegen. Ditzelfde gold in het verleden ook voor behandelingen van ziektes. Deze zouden niet kosteneffectief zijn en niet meer vergoed moeten worden, wat overigens uiteindelijk niet werd doorgezet.

Aan alles hangt een prijskaartje

Ondertussen huivert de Nederlandse samenleving nog bij het plakken van een prijs op een mensenleven. De zorg is misschien wel de enige sector waarin dit nog niet gebeurt, want alles heeft tegenwoordig een prijskaartje. Voor de preventie van zorg geldt een grens van 20.000 euro per levensjaar en in het verkeer is dit het cijfer wat we eerder al tegenkwamen, namelijk 2,6 miljoen per mensenleven.

Toch stelt de Nederlandse overheid geen limiet aan de kosten van een extra levensjaar. Dit is een taboe in ons land, want zo zou de politiek bepalen wat een mensenleven waard is. Dat het wel wordt overwogen is een feit en niet eens zo vreemd, want zoals je ziet wordt in meerdere sectoren wel een prijskaartje aan een mensenleven gehangen. Doordat de kosten voor de zorg steeds meer stijgen en zorg steeds duurder wordt, komt dit dan ook steeds dichterbij.

Kosteneffectiviteit in de zorg een goede zaak?

Het belang van kosteneffectiviteit wordt ook in de zorg steeds meer aanvaard. Hoewel de politiek voorlopig nog geen bovengrens voor dure behandelingen durft te stellen, zou dit wel kunnen zorgen voor lagere zorgverzekeringspremies. Maar is een lagere premie wel een of meerdere mensenlevens waard? Moeten we niet sociaal blijven op dit gebied en iedereen een lang en gezond leven gunnen?

Schippers gaf in het Tweede Kamerdebat over de zorgbegroting vorige week al aan zich niet thuis te voelen bij het stellen van een dergelijke grens. Door een dergelijke generalisering zullen er namelijk altijd uitzonderingsgevallen ontstaan, waar de politiek op zal worden aangevallen. Wetenschappers en artsen staan overigens wel positief tegenover een dergelijke grens. Als onderbouwing halen zij aan dat bij het stellen van een bovengrens schaarse middelen waarschijnlijk beter ingezet zullen worden. Het niet stellen van die grens zou dus eerder een onethische bijsmaak hebben.

Aanvullende criteria

Het stellen van een bovengrens brengt op zijn beurt weer andere vragen met zich mee. Voorbeelden hiervan zijn of er mag worden meegewogen of mensen hun ziekte mede hebben veroorzaakt. Of ze wel gezond leven en of hun levenssituatie optimaal is voor een goede gezondheid. En mag er vergelijk gemaakt worden tussen oud en jong? Personen waar anderen van afhankelijk zijn zoals jonge ouders of mensen die alleen in het leven staan? Waar trek je de volgende grens na het trekken van die eerste grens?

Gesprekken in de zorg

Uiteindelijk pleiten zowel voorstanders als tegenstanders van een bovengrens voor goede gesprekken in de zorg. Over het zo mooi mogelijk invullen van het laatste deel van iemands leven en over de onvermijdelijke dood. Over het nut en onnut van behandelingen die het leven voor een bepaalde tijd rekken. Sommige behandelingen hebben geringe effecten en enorme risico’s op bijwerkingen. In zulke gevallen is een betere communicatie tussen patiënt en arts van groot belang.

Is een overleg tussen arts en patiënt over de levensverwachting en de invulling van de laatste jaren een betere optie? Zo kan de arts samen met de patiënt een vergelijk maken tussen het laatste deel van iemands leven met rekkende behandelingen of dingen doen die de patiënt als leuk ervaart. Behandelingen die slechts een kleine kans geven om een paar maanden langer te leven kunnen en moeten op deze manier beter worden verwogen.

Deze gesprekken hebben nog niet bewezen geleid tot lagere kosten in de zorg, maar het is een menselijke oplossing waarbij de patiënt zelf beslissingen kan nemen en tijdens zijn of haar keuze zo goed mogelijk wordt geïnformeerd. De ideale tussenoplossing?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.